Aktualności | Jak wspierać wychowanków pieczy zastępczej? Za nami II Gliwickie Forum Rodzicielstwa Zastępczego

Wsparcie młodych ludzi opuszczających pieczę zastępczą było głównym tematem II Gliwickiego Forum Rodzicielstwa Zastępczego, które odbyło się 28 maja w Centrum Kultury Victoria w Bojkowie. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele rodzin zastępczych, samorządu, organizacji pozarządowych, sądu, instytucji wspierających dzieci i młodzież oraz eksperci zajmujący się pieczą zastępczą. Gościem specjalnym była Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak.

Ważnym elementem forum było kameralne spotkanie młodzieży z pieczy zastępczej z prezydent Gliwic Katarzyną Kuczyńską-Budką i Rzeczniczką Praw Dziecka. Rozmawiano o marzeniach, planach, pierwszym mieszkaniu oraz obawach związanych z dorosłością.

Dorosłość to proces

– Ważne, by młodzi ludzie na drodze do samodzielności nie pozostawali sami ze swoimi pytaniami i obawami. Dorosłość nie zaczyna się wraz z osiągnięciem pełnoletności – to proces wymagający wsparcia, czasu i obecności życzliwych ludzi. Szczególnie dla wychowanków pieczy zastępczej, którzy często mają za sobą trudne doświadczenia. Dlatego chcemy stale poprawiać warunki startu w dorosłość, rozwijając m.in. system mieszkań treningowych i wsparcie dla rodzin zastępczych. Mamy o kogo walczyć i dla kogo pracować. Obecnie w 224 gliwickich rodzinach zastępczych wychowuje się 407 dzieci, a kolejne 48 przebywa w placówkach. W tym roku usamodzielni się dziewięcioro z nich – mówiła prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka.

Podczas forum zastępca prezydent Łukasz Gorczyński przedstawił formy wsparcia dostępne dla młodych ludzi opuszczających pieczę zastępczą oraz nowy miejski serwis internetowy (pieczazastepcza.gliwice.eu) poświęcony tej tematyce.

– Piecza zastępcza to przede wszystkim relacje między ludźmi. W Gliwicach staramy się zapewnić rodzinom zastępczym jak najlepsze warunki funkcjonowania, a dzieciom bezpieczeństwo i możliwość rozwoju. Równie ważna jest promocja rodzicielstwa zastępczego i budowanie społecznej świadomości. Chcemy, by jak najwięcej osób rozważyło stworzenie domu dla dzieci, które nie mogą wychowywać się w rodzinach biologicznych. Forum jest miejscem wymiany doświadczeń i rozmowy między rodzinami zastępczymi, mieszkańcami, samorządem i ekspertami – podkreślał. 

Mieszkania treningowe i realna pomoc

O funkcjonowaniu mieszkań treningowych mówiła Bernadeta Bonus, kierownik Działu Mieszkań ze Wsparciem Ośrodka Pomocy Społecznej w Gliwicach.

– Mamy mieszkania dla osób z niepełnosprawnością, w kryzysie bezdomności oraz dla wychowanków pieczy zastępczej. W mieszkaniach treningowych młodzi ludzie uczą się samodzielnego funkcjonowania. Gliwice należą do nielicznych miast w Polsce, które zapewniają każdemu pełnoletniemu wychowankowi pieczy zastępczej możliwość zamieszkania w takim lokalu przed otrzymaniem własnego mieszkania z zasobów miasta – mówiła.

Głos młodych

Jednym z najbardziej poruszających momentów forum były wystąpienia młodych ludzi wychowujących się w pieczy zastępczej.
– Dziękujemy, że staracie się, by nasze życie wyglądało lepiej – mówiła nastolatka z Domu Dziecka nr 2.

– To ważne wydarzenie. Warto wiedzieć, jakie możliwości oferuje nam państwo i miasto. Swoim opiekunom dziękuję za godziny rozmów. Mam strasznie dużo obaw co do dorosłości, ale cieszę się, że zakwalifikowałam się na mieszkanie treningowe. Nie mogę wrócić do rodziny biologicznej, tym bardziej dziękuję za wsparcie – dodaje jej koleżanka. 

Dziękowały też dzieci z rodziny zastępczej Edyty Korzec:

– Jestem wdzięczna. Do cioci trafiłam w wieku 12 lat. Niczego nie umiałam. W domu wystarczało mi łózko i telefon. Tutaj mi go zabrali, bo nie miałam czasu i chęci się uczyć języka polskiego. Jestem z Ukrainy. Jestem wdzięczna za zabranie telefonu i za wsparcie. Teraz mam 15 lat i dzięki cioci wiem, że poradzę sobie w dorosłym życiu.

Wsparcie, które daje szansę

Podczas wydarzenia o prawach dzieci opowiedziała Przewodnicząca Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w Gliwicach Sędzia Sądu Rejonowego Aleksandra Michalska. Dodała, że ważne jest, by działać tak, by jak najwięcej dzieci, tam gdzie jest to możliwe, wracało do biologicznych rodzin. Podczas konferencji odbył się też panel dyskusyjny „Krok ku dorosłości – marzenia i wyzwania młodzieży z pieczy zastępczej, w który uczestniczyła Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak, Mariola Zalewska, pełnomocnik Prezydenta Miasta Gliwice ds. wspierania rodziny i pieczy zastępczej oraz Joanna Żołnicka, która prowadzi Rodzinny Dom Dziecka. 

– Gliwice są w ścisłej czołówce miast województwa śląskiego pod względem rozwoju rodzinnej pieczy zastępczej, wspierania rodzin zastępczych oraz pełnoletnich wychowanków pieczy zastępczej. Konsekwentnie budujemy system wsparcia oparty na trosce, bezpieczeństwie i realnej pomocy – łączącym wsparcie finansowe, psychologiczne, organizacyjne i mieszkaniowe. Regularnie szkolimy rodziny zastępcze, rozwijamy nowe inicjatywy. Szczególnie istotne jest wsparcie kierowane do pełnoletnich wychowanków opuszczających pieczę zastępczą. To inwestycja w ludzi i relacje, które dają dzieciom szansę na dobry start w dorosłe życie. Oferujemy różne formy wsparcia, m.in. dzieciom opuszczającym pieczę zastępczą zapewniamy m.in. 6 mieszkań treningowych. Podniesiono też do 1000 zł pomoc na kontynuowanie nauki dla usamodzielniających się wychowanków. Chcemy, by młodzi ludzie byli słyszalni, byli jak najbardziej obecni w przestrzeni publicznej, mówili o swoich potrzebach – wylicza Mariola Zalewska.

– Państwo zapewnia m.in. mieszkania treningowe, wsparcie finansowe, cały czas pracujemy nad regulacjami, by były bardziej otwarte na młodego człowieka. Dziękuję prezydent Gliwic za podejmowane działania – po raz kolejny jesteście liderem promocji i rozmówi na temat pieczy. Dziękuje też rodzinom zastępczym, słuchajmy głosu dzieci i każdego dnia działajmy tak, by świat był jak najlepszy – mówiła Rzecznik Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak.

Podziękowania dla rodzin zastępczych

Zwieńczeniem wydarzenia było wręczenie Nagród Prezydenta Miasta rodzinom zastępczym oraz osobom szczególnie zaangażowanym w rozwój i funkcjonowanie systemu pieczy zastępczej w Gliwicach.
(mf)

List Wiceministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Aleksandry Gajewskiej
 

Szanowni Państwo,

bardzo dziękuję za zaproszenie. Jest mi niezmiernie przykro, że nie mogę być dziś z Państwem osobiście i uczestniczyć w II Gliwickim Forum Rodzicielstwa Zastępczego „Droga w dorosłość w pieczy zastępczej”.

W imieniu resortu Rodziny chciałabym serdecznie podziękować Organizatorom za przygotowanie już drugiej edycji Forum. Dziękuję za Państwa codzienne zaangażowanie na rzecz rodzinnej pieczy zastępczej, za promowanie idei rodzicielstwa zastępczego oraz za działania wspierające młodych ludzi, którzy wchodzą w dorosłość po doświadczeniu pieczy zastępczej.

Wszyscy wiemy, jak wiele wyzwań stoi przed młodymi osobami usamodzielniającymi się po opuszczeniu pieczy zastępczej. Nawet jeśli dorastali w bezpiecznym i wspierającym środowisku, często niosą ze sobą trudne doświadczenia i traumy z dzieciństwa. To sprawia, że wejście w dorosłość może wiązać się z lękiem, niepewnością i poczuciem samotności. Dlatego tak ważne jest nie tylko przygotowanie praktyczne, ale także troska o zdrowie psychiczne, rozwój emocjonalny i poczucie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w pieczy zastępczej.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje obecnie nad zmianami w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Chcemy lepiej wspierać młodych ludzi w procesie usamodzielniania. Planowane rozwiązania zakładają m.in. wcześniejsze rozpoczęcie przygotowań do dorosłości — już od 16. roku życia — oraz opracowanie indywidualnej diagnozy potrzeb każdego wychowanka. Wzmacniamy także rolę opiekunów usamodzielnienia i stawiamy na ich większe wsparcie oraz profesjonalizację.
W projekcie nowelizacji zaproponowaliśmy również podniesienie świadczenia na kontynuowanie nauki do 1300 zł, ponieważ obecna kwota nie odpowiada realnym potrzebom młodych osób opuszczających pieczę zastępczą.

Oprócz zmian prawnych przygotowaliśmy także projekt finansowany ze środków FERS, którego celem jest poprawa jakości procesu usamodzielniania. Projekt obejmuje szkolenia, mentoring i wsparcie doradcze dla osób pracujących z młodzieżą w pieczy zastępczej, tak aby jeszcze lepiej przygotowywać młodych ludzi do samodzielnego życia.

Chciałabym zapewnić, że kompleksowe wsparcie usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej pozostaje jednym z ważnych priorytetów resortu rodziny.

Życzę Państwu inspirujących rozmów, owocnych obrad i wielu dobrych wniosków podczas II Gliwickiego Forum Rodzicielstwa Zastępczego.

Z wyrazami szacunku
Aleksandra Gajewska
Wiceministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej